|
جشن فروردینگان اوقات نزول فروهرهاست از آسمان برای دیدن بازماندگان. نظیر این جشن در سایر ادیان قدیم و جدید نیز موجود است و آن را عید اموات می گویند. در نزد هندوان نیز ستایش نیاکان شباهتی بفروردگان ایرانی دارد. رُمها نیز اروح مردگان را باسم مانس پروردگارانی تصور کرده فدیه تقدیم آنها میکردند عقیده داشتند که روح پس از بخاک سپرده شدن بدن بیک مقام عالی میرسند هر چند که معمولاً آرامگاه آن در داخل زمین است ولی قادر است که در روی زمین نفوذ و تسلطی داشته باشد. بواسطه فدیه و قربانی توجه او را از عالم زیرین بسوی خود می کشیدند. در قبرستانها در ماه فوریه عیدی برای مردگان میگرفتند و فدیه و هدیه نیاز مینمودند.
جشن فروردین یگانه جشن ایران قدیم است که تا بامروز پایدار مانده و بزرگترین عید ملی ایران شمرده میشود. از سایر عیدهای بزرگ ایران قدیم مثل مهرگان و سده نام و نشانی نیست ولی فروردین با خصایص قدیم مذهبی خود معمول است.
از آنکه این موقع سال بفروهرها تخصیص یافته و نخستین ماه سال به فروردین موسوم شده بی دلیل نیست و در کتب مذهبی و سنّت مزدیسنان وجه مناسب آن معلوم است.
این جشن یکی از شش جشن سال ( شش عید مذهبی ) و یا آخرین گهنبار است که در آئین مزدیسنا اوقات خلقت بشر است.
در سنّت مزدیسنان اهورا مزدا جهان را در شش بار بیافرید در مدت 365 روز.
در فصل 25 بندهش آمده « اهورا مزدا میگوید که خلقت عالم در 365 روز بتوسط من انجام گرفت و شش جشن گهنبار در هر سال قرار داده شده است»
نخستین گهنبار سال موسوم است به میدیوزرم که در این روز آسمان خلقت یافت و در اردیبهشت ماه در روز دی بمهر ( روز15 ) واقع میشود.
دومین گهنبار موسوم است به میدیوشهم که در این روز آب خلقت یافت و در تیر ماه در روز دی بمهر (روز15 ) واقع میشود.
سومین گهنبار سال را پتیه شهیم گویند که در آن زمین آفریده شد و در شهریور ماه در انیران روز ( روز30 ) میباشد.
چهارمین گهنبار را ایاسرم خوانند که در آن گیاه خلق شد و در مهر ماه و در انیران روز ( روز30 ) میباشد.
بگهنبار پنجمین میدیارم اسم داده اند که به آفرینش جانور تخصیص دارد و در دی ماه و بهرام روز ( روز20 ) واقع میشود.
ششمین گهنبار موسوم است به همسپتمدم که در این روز انسان آفریده شد و در آخرین روز کبیسه سال که وهشتواشت مینامند واقع میشود.
هر یک از این اعیاد ششگانه سال پنج روز طول میکشد در حالیکه جشن آخر ده روز ادامه مییابد. ابوریحان بیرونی نیز در اینباره مینویسد که این جشن ده روز طول میکشیده آخرین پنج روز اسفند ماه را نخستین فروردگان و پنجه وه ( خمسه مسترقه ) را دومین فروردگان میگفته اند. بتوسط مورخین نیز میدانیم که این جشن ده روز بوده و خسرو انوشیروان در مدت ده روز جشن فروردگان سفیر امپراطور رُم ژوستین را نپذیرفت،چه مشغول بجای آوردن اعمال عید بود.
عموماً در ایران آغاز سال نو روزی که خورشید داخل برج بره میشود جشن فروردین است. بنخستین ماه سال بمناسبت نزول فروهرها از آسمان فروردین نام داده اند.
|