بلقیس از كشف تا آخرین كاوش ها

 طرح ایجاد شبكه سد «بیدواز» در سال ۱۳۸۳ توسط شركت آب و فاضلاب .منطقه ای خراسان شمالی در اسفراین تهیه شد و زه كشی سد برای زمین های كشاورزی دشت اسفراین فعال شد. در این میان، بخش بزرگی از محدوده درحال زه كشی، در شهری تاریخی با پنج هكتار وسعت به نام شهر بلقیس سردرآورد.
سرپرست كاوش شهر بلقیس در گفتگو با ایسنا، با توضیح این مطلب ادامه داد: پس از انطباق نقشه شهر با عكس های هوایی كه سال ۱۹۳۷ میلادی توسط اریك اشمیت گرفته شده اند، به نتایج زیادی دست یافتیم. علی اكبر وحدتی وجود یك محدوده حصاركشیده بزرگ را با ۱۴۰ هكتار وسعت كه به دلیل فعالیت های متمركز كشاورزی ۹۰ درصد آن با خاك یكسان و به عنوان كود در زمین های كشاورزی استفاده شده بود، از جمله یافته های پس از انطباق نقشه با عكس های هوایی دانست و بیان كرد: با این حال، ارگ شهر با ارتفاع ۱۴ تا ۱۵ متر پابرجا بود و فقط در مناطق دیگر به دلیل هموار شدن حصارها چیزی در زمین دیده نمی شد.

بقيه در ادامه مطلب ...

ادامه نوشته

مكان هاي تاريخي و پيش از تاريخي شهر اسفراين

ازجمله مناطق پيش از تاريخ در اسفراين مي‌توان به تپه‌هاي انجيرلي، چهل‌ دختران(هزاره سوم تا دوره تاريخي) و محوطه‌هاي پيش از تاريخ و تاريخي توي 1 و 3 (دوره مس و سنگ تا دوران تاريخي و قرن 5 و 6 هـ) اشاره كرد.

محوطه‌هاي پيش از تاريخ اسفراين در برهه زماني خاصي به فرهنگ جنوب تركمنستان شباهت دارد كه مرز ارتباطي مناطق شمالي و جنوبي كوه‌هاي كپه‌داغ است.

تپه‌هاي تاريخي كهنه‌بام، عمارت و... ازجمله آثار دوران تاريخي منطقه است.

آستوئن يا استئين، به گفته مورخان يكي از نخستين خاستگاه‌هاي ظهور اشكانيان در شمال شرقي ايران(پارمشا) بوده است.

اين شهر براساس اسلوب معماري ساساني، در سه بخش كهندژ، ربض و شارستان ساخته شده و مهمترين مصالح به‌كار رفته در آن نيز خشت و گل است.

بخش‌هاي مهم شهر، كهندژ، شارستان خندق، حصار دور شهر و يخچال‌ها را شامل مي‌شود. در داخل حصار شهر، مسجد، مقبره شيخ‌آذري و راسته بازاري وجود داشته است.

در ارتفاعات سالوك اسفراين دژ صعلوك قرار دارد كه به احتمال زياد بايد استئين يا آستوئن دوران اشكانيان باشد. كهندژ 29 برج، 11 متري دارد كه دروازه اصلي آن در شمال‌شرقي قرار گرفته است.

در دوران ساسانيان، اسفراين ازجمله بخش‌هاي مهم ايرشهر نيشابور بود كه جاده شاهي ابريشم از آن مي‌گذشته و به نام‌هاي مهرگان، مهرجان، سپهر آيين، اسپرآيين و زابرين ناميده مي‌شده است.

به احتمال زياد اسفراين ازجمله خاستگاه‌هاي بشر بوده است؛ دليل اين ادعا وجه تسميه "اسفراين" است كه از ريشه اوستايي "اسفه" يا "اسپه" (به معني اسب) و راين (به معني مكان‌ و محل تجمع) گرفته شده است.

آثار شهر قديمي اسفراين، كه امروزه به شهر بلقيس مشهور است، در 3 كيلومتري جنوب غربي اين شهر قرار دارد.

+ در اينجا مي توانيد درباره عمارت ها و محوطه هاي باستاني شهر اسفراين بيشتر بخوانيد...

+ هم چنين درباره مكان هاي تفريحي و ديدني

منبع: وبگاه ميراث آريا

شناسايي محدوده شهر بلقيس اسفراين ممكن نيست

خبرگزاري فارس: سرپرست هيئت گمانه‌زني شهر تاريخي بلقيس اسفراين اعلام كرد: بيش از 90 درصد حريم اين شهر زير كشت محصولات كشاورزي رفته كه اين امر كارهاي تحقيقاتي وگمانه‌زني را با مشكل مواجه كرده است.

بقيه در ادامه مطلب ...

ادامه نوشته

بند مهار اسفراین

بند مهار اسفراین قدیمی ترین بند در منطقه شمال شرق ایران و یکی از قدیمی ترین بندهای کل کشور بنا به اطلاعات مندرج در سایت گنجینه ملی آب ایران می باشد. این بند در 39 کیلومتری شهر اسفراین و 1.5 کیلومتری روستای کلاته سنجر واقع و بر روی رودخانه قره سو(کال شور) احداث گردیده است.این بنا را به سه دوره ساسانیان، سلجوقیان و مغول نسبت می دهند.

بقیه در ادامه مطلب ...

ادامه نوشته

بلقيس ، جغرافياى گمشده سرزمين من

 

 

حس گم شدن، حس غريبى بود كه براى نخستين بار با شنيدن حكايت شهر بلقيس مرا در خود فرو برد. درست مانند كودكى كه پس از سال ها زندگى در ميان خانواده متوجه شود، مادر حقيقى اش فرد ديگرى است.
باور كردنى نيست، تو در اسفراين زندگى كنى، در حالى كه اسفراين حقيقى، آن سوتر، ويرانه اى باشد كه تو بارها و بارها از كنار آن گذشته اى و ويرانه هايش آنقدر برايت تكرارى شده باشد كه فقط آن را چون ديگران قلعه بلقيس بخوانى. غافل از اين كه اين ويرانه ها، شهر تو، خانه تو و سرزمين مادرى توست.
سرزمينى كه در روزگاران كهن، آوردگاه اميران و سلاطين اين مرز و بوم بوده است و كوچه هاى ويرانش هنوز صداى سم ضربه سواران ساسانى، اشكانى، سلوكى، سلجوقى و تيمورى را در حافظه خود مرور مى كند.
سرزمينى كه هنوز فريادهاى انوشيروان، سلطان محمود و سلطان مسعود غزنوى، سلطان محمد خوارزمشاه، محمود سبكتكين، سربداران، هارون الرشيد، يعقوب ليث و عمر و ليث صفار، شاه اسماعيل و شاه طهماسب صفوى در فضايش طنين انداز است و خاكش از خونريزى هاى مغول و ازبك و افغان همواره مرطوب. ديارى كه در روزگاران كهن «سپهر آيين»اش مى خواندند و اكنون «قلعه خرابه بلقيس».

بقیه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

عمارات و محوطه هاي باستاني درشهرستان اسفراين

زادگاه نوشيروان (فقت دژ) اسفراين
در شمال خاوري‌اسفراين، روستاي نوشيروان زادگاه سلطان انوشيروان واقع شده است. در قسمت خاوري آن حصاري محكم كه به نام «فقت دژ» معروف است، وجود دارد . بناي اين محل را به قباد فيروز نسبت مي‌دهند. آثار خرابه‌هاي آن در حال حاضر، بر روي تپه‌اي كه بين قريه نوشيروان و دنج قرار دارد ، به چشم مي‌خورد و بين اهالي آن منطقه به نام «عليقيچ نوشيروان» معروف است. آثار مكشوفه ناشي از حفاري‌هاي انجام شده در اين ناحيه به دوران‌هاي قرون اوليه اسلامي و مغول تعلق دارند. از آن جمله مي‌توان به مجسمه بودا كه جنس آن از مفرغ است و هم چنين به كاسه عودسوزي كه با اشكال هندسي و خط كوفي تزيين شده ، اشاره نمود.
بازمانده‌هاي شهر بلقيس اسفراين
شهر بلقيس كه در حقيقت خرابه‌هاي شهر قديمي اسفراين است ، در 3 كيلومتري شهر فعلي و سمت راست جاده سبزوار ـ اسفراين واقع شده است. در جريان حفاري‌هايي كه در اين شهر خرابه صورت گرفته،‌‌سفال‌هايي به دست آمده است كه به دوران صفويان تعلق دارند. ليكن با توجه به اين كه شهر قديم اسفراين پيش از اسلام نيز وجود داشته و حتي پس از اسلام هم شهري آباد بوده است، به نظر مي‌رسد كه شهر بلقيس بسيار پيش‌تر از دوران صفويه ساخته شده باشد. كشف آثار به دست آمده كه مربوط به دوره صفويه است ، نمي‌تواند دليلي بر ساخت اين شهر در دوران صفوي باشد. به احتمال زياد ، در اين دوره شهر مجدداً بازسازي شده و تا زمان نادرشاه به حيات خود ادامه داده است .