اسفراین

كارفرما : شركت سهامي آب منطقه اي خراسان

مشاور : شركت مهندسي مشاور طوس آب

پيمانكار : شركت ساختماني و گسترش نوسازي صنايع ايران ( مانا )

پيمانكار تجهيزات هيدرومكانيك : شركت فن آوري نوين نيرو

پيمانكار تجهيزات ابزار دقيق : شركت سد افزار

آزمايشگاه محلي : شركت مكانيك خاك و بتن

موقعيت طرح:

سد اسفراين از نوع خاكي سنگريزه اي با هسته رسي كه بر روي رودخانه بيدواز احداث گرديده است. رودخانه بيدواز از دامنه هاي جنوبي كوه هاي آلاداغ در شمال غربي استان خراسان سرچشمه گرفته و با جهت شمال شرقي به جنوب غربي از شهر اسفراين گذشته و نهايتا به دشت كوير مي ريزد. احداث اين سد با توجه به منابع مستعد خاك و در محدوده شبكه آبياري باعث توسعه كشاورزي و رشد اقتصادي در منطقه خواهد شد. اين سد در 20 كيلومتري شمال شرقي اسفراين در محدوده روستاي دنج قرار دارد و از طريق جاده اي آسفالته به طول 20 كيلومتر قابل دسترسي است.

اهداف طرح

ü       كنترل سيلاب و تنظيم حدود 50 ميليون متر مكعب آورد سالانه رودخانه بيدواز

ü       تامين 3/29 ميليون متر مكعب آب جهت توسعه و بهبود 6100 هكتار اراضيكشاورزي در دشت اسفراين

ü       تامين 5 ميليون متر مكعب آب شرب شهر اسفراين

ü       تامين 5 ميليون متر مكعب آب جهت صنعت

ü       پرورش ماهي و فراهم شدن امكانات ورزشي و تفريحي

ü       ايجاد اشتغال و بهبود شرايط رفاهي براي شهروندانو روستاييان منطقه

تاريخچه طرح

مطالعات مقدماتي رودخانه بيدواز توسط دفتر فني آب منطقه اي خراسان انجام و ادامه مطالعات فوق در سال 1368 تحت عنوان مطالعات مرحله اول طرح استفاده بهينه از منابع آب سطحي رودخانه بيدواز ، به شركت مهندسي مشاور طوس آب ابلاغ گرديد. مطالعات مرحله اول در سال 1373 تصويب و مطالعات مرحله دوم از سال 1374 شروع و همزمان با آن عمليات اجرايي سيستم انحراف آب سد نيز آغاز گرديد. عملياتاجرايي بدنه سد و تاسيسات وابسته در آبان ماه 1378 شروع و در شهريور 1383 توسط سركت گسترش و نوسازي صنايع ايران ( مانا ) به اتمام رسيده است.

مشخصات طرح

مشخصات حوضه آبريز سد :

وسعت : 437 كيلومتر مربع

دبي متوسط سالانه تا محل سد : 58/1 مربع بر ثانيه

ميزان بارندگي سالانه : 346 ميليمتر

آورد متوسط سالانه : 50 ميليون متر مربع

مشخصات مخزن :

ظرفيت كل مخزن : 53 ميليون متر مكعب

حجم آب قابل تنظيم ساليانه : 3/39 ميليون متر مكعب

طول مخزن : 3/2 كيلومتر

حداكثر رقوم سطح آب : 1530 متر از سطح دريا

مشخصات سرريز :

1- سرريز اصلي

- نوع سرريز : آزاد با دهانه مكزيكي

- طول : 115 متر

- دبي حداكثر ميزان طراحي : 710 متر مكعب بر ثانيه

2- سر ريز كمكي

فيوزپلاك به طول آستانه 80 متر

مشخصات سد و دايك

1- بدنه سد

- نوع سد : خاكي سنگريزه اي با هسته رسي

- ارتفاع از بستر رودخانه : 66 متر

- طول تاج : 105 متر

- عرض تاج : 11 متر

2- دايك

- طول دايك : 405 متر

- عرض دايك : 11 متر

مشخصات سيستم انحراف آب

طول تونل انحراف آب : 301 متر

قطر تمام شده تونل : 7/3 متر

طول كل سازه ( شامل ورودي ، تونل ، خروجي ) : 310 متر

سيل طراحي : 50 ساله

ماكزيمم ظرفيت تخليه : 190 متر مكعب در ثانيه

فرازبند از نوع خاكي با هسته رسي به ارتفاع 18 متر از بستر رودخانه كه جزء بدنه سد مي باشد .

احجام عمده عمليات اجرايي سد :

خاكبرداري : 390000 متر مكعب

سنگبرداري : 333000 متر مكعب

خاكريزي : 1136000 متر مكعب

بتن ريزي : 47000 متر مكعب

حفاري و تزريق : 34000 متر طول

مشخصات آبگير ها

1- آبگير آبياري :

جهت آبگيري از سد و تامين آب شرب و صنعت و آب كشاورزي، تاسيسات آبگيري در تراز 1504 شامل: سازه آبگير و شافت عمودي و لوله فولادي به قطر 750 ميليمتر با حجم تخليه 4/3 متر مكعب در ثانيه اجرا گرديده است. در مسير لوله فوق در اتاق شير اضطراري، شير پروانه اي به قطر 700 ميليمتر و در اتاق سرويس، شير هاول بانكر به قطر 600 ميليمتر نصب گرديده است.

2-تخليه كننده تحتاني:

تخايه كننده عمقي كه با استفاده از سازه تخليه كننده تحتاني و لوله فولادي (از محل پلاك) به قطر 1400 ميليمتر اجرا گرديده، ظرفيت تخليه 6/19 متر مكعب در ثانيه را دارد كه امكان آبگيري در دوران بهره برداري در ترازهاي پايين تر نيز ميسر گرديده است.

هزينه اجراي سد:

هزينه اجراي سد و تاسيسات وابسته 160 ميليارد ريال مي باشد كه از اعتبارات ملي تامين گرديده است.